Dlaczego warto mieć rekuperację w domu
Wentylacja domów jednorodzinnych jest jednym z najważniejszych elementów, który wpływa na komfort życia mieszkańców oraz na efektywność energetyczną budynku która przekłada się na koszty ogrzewania i chłodzenia. Właściwie zaprojektowany system wentylacji zapewnia odpowiednią wymianę powietrza, co jest niezbędne do utrzymania zdrowego mikroklimatu wewnątrz pomieszczeń, zapobiegania powstawaniu pleśni, zmniejszeniu zawartości dwutlenku węgla (CO2) oraz usuwania zanieczyszczeń, nadmiaru wilgoci i nieprzyjemnych zapachów.
Co się dzieje przy braku lub niewłaściwej wentylacji?
Wzrost stężenia CO2 - jest on spowodowany przez mieszkańców, którzy stale wydychają powietrze, przez co pogarsza się samopoczucie, a domownicy robią się senni.
Wzrost poziomu wilgotności, który może prowadzić np. do wykroplenia się wilgoci na szybach, czy też w dłuższej perspektywie prowadzi do powstawania pleśni (często to zjawisko widać w starym budownictwie gdzie pomieszczenia nie są wietrzone i brak jest prawidłowo działającej wentylacji).
Wzrost stężenia zanieczyszczeń i nieprzyjemnych zapachów spowodowany brakiem ich usuwania. Zostają one w domu i wpływają niekorzystnie na zdrowie domowników.
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja)
Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja) – składa się z urządzenia centralnego – rekuperatora oraz instalacji rozprowadzania powietrza czyli czerpni, wyrzutni, kanałów, rozdzielaczy i nawiewników. Do rekuperatora należy doprowadzić zasilanie elektryczne dzięki czemu za pomocą wentylatorów możemy wymusić ruch powietrza. Zamontowane filtry oczyszczą powietrze z zanieczyszczeń, poprawiając komfort przebywania w domu. Kluczowym elementem rekuperatora jest wymiennik ciepła, który pozwala odzyskać energię cieplną i przekazać ją do powietrza nawiewanego, co przekłada się na realne oszczędności finansowe.
| Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła | |
|---|---|
| Zalety: | Wady: |
| Pełna kontrola – regulacja przepływu powietrza i dostosowanie do aktualnych potrzeb. | Wyższe koszty inwestycyjne od wentylacji grawitacyjnej. |
| Niskie koszty eksploatacji – wysoki odzysk ciepła zmniejsza koszty potrzebne do podgrzania powietrza przez centralne ogrzewanie. | Skomplikowana instalacja – konieczność rozprowadzenia kanałów wentylacyjnych. |
| Komfort temperaturowy – nawiew powietrza o wymaganej temperaturze. | Zasilane energią elektryczną. |
| Komfort jakościowy – oddychasz cały czas świeżym powietrzem o niskim stężeniu CO2. | Konieczność wykonywania regularnych przeglądów w tym wymiana filtrów powietrza. |
| Filtracja powietrza – nawiewane powietrze wolne od alergenów, pyłków roślin, pyłów zawieszonych PM czy innych zanieczyszczeń. | |
| Poprawa zdrowia i samopoczucia – dzięki bieżącej wymianie powietrza ograniczamy rozwój grzybów i pleśni w domu. | |
| Ograniczenie smogu – filtry w klasie F7 zatrzymują 80% smogu. | |
| Brak problemu z insektami – nie musisz otwierać okien aby mieć świeże powietrze ograniczając dostęp dla komarów i owadów. | |
| Odzysk chłodu – mniejsze koszty na chłodzenie pomieszczeń. | |
| Swobodna kontrola - zmiana parametrów za pomocą sterownika ściennego lub aplikacji mobilnej. | |
Wentylacja grawitacyjna
Wentylacja naturalna (grawitacyjna) opiera się na różnicy ciśnień i temperatur pomiędzy wnętrzem budynku a otoczeniem. Powietrze dostaje się do pomieszczeń przez nieszczelności w oknach lub specjalne nawiewniki, a następnie jest usuwane przez pion wentylacyjny. Chociaż system ten jest prosty i tani w instalacji, jego wadą jest brak kontroli nad intensywnością wymiany powietrza. W rzeczywistości system pracuje poprawnie jedynie przez ok. 3-5% czasu w skali roku.
| Wentylacja naturalna (grawitacyjna) | |
|---|---|
| Zalety: | Wady: |
| Niższy koszt inwestycyjny niż wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. | Brak możliwości regulacji (działanie uzależnione od warunków atmosferycznych). |
| Prostsza instalacja (brak rozprowadzania instalacji kanałowej). | Duże koszty eksploatacyjne (brak odzysku ciepła – koszty związane z podgrzaniem zimnego powietrza przez centralne ogrzewanie). |
| Nie potrzebuje energii elektrycznej (brak elementów elektrycznych). | Niski komfort, w okresie zimowym nawiew zimnego powietrza, w okresie letnim brak wymiany powietrza. |
| Brak filtracji powietrza nawiewanego (nawiew przez nieszczelności w oknach lub specjalne nawiewniki). | |
| Poprawna praca przez ok 3–5% czasu w skali roku (przy braku odpowiednich warunków – wentylacja nie działa). | |
| Możliwość powstawania ciągów wstecznych (przy dużym wietrze możliwość zawracania powietrza przez pion wentylacyjny). | |
| Niska efektywność energetyczna (straty ciepła dochodzące do 55%). | |
Straty ciepła w domu z wentylacją grawitacyjną
Temperatura nawiewu w zimie przy wentylacji naturalnej oraz rekuperacji.
Porównanie wentylacji grawitacyjnej z rekuperacją
| Rekuperacja | Wentylacja grawitacyjna |
|---|---|
|
Odzysk ciepła do 80-90% – maksymalne wykorzystanie energii dostarczanej przez domowe źródło ciepła (piec, pompa ciepła, etc.) oraz realnie niższe koszty ogrzewania i chłodzenia domu |
Straty ciepła przez wentylację do 55% |
|
Niskie koszty ogrzewania budynku (odzysk ciepła) |
Wysokie koszty ogrzewania budynku (brak odzysku ciepła) |
|
Komfortowa temperatura nawiewu świeżego powietrza zimą |
Nawiew zimnego powietrza zimą |
|
Poprawa poziomu wilgotności przez cały rok (dla rekuperatorów z wymiennikiem obrotowym odzyskujących wilgoć) |
Suche powietrze w domu zimą i wszelkie tego konsekwencje dla zdrowia i komfortu |
|
Nawiew świeżego, oczyszczonego powietrza. Brak konieczności otwierania okien. |
Nawiew powietrza zewnętrznego z zanieczyszczeniami (pył, kurz, alergeny, insekty itp.) |
|
Pełna kontrola nad ilością dostarczanego powietrza |
Brak kontroli nad intensywnością wentylacji |
|
Niskie koszty klimatyzacji przy wymienniku z odzyskiem wilgoci latem |
Wyższe koszty klimatyzacji |
|
Jeden z kluczowych elementów, aby spełnić nowe normy energetyczne WT2021 |
W większości przypadków, nie spełnia norm energetycznych dla nowo budowanych domów – WT2021 |
Z uwagi na rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej i dążenie do zeroemisyjności wynikające z dostosowania polskich przepisów do wytycznych Unii Europejskiej, nowe budynki są projektowane jako „termosy” czyli o coraz większej szczelności tak aby maksymalnie ograniczyć straty ciepła. W związku z tym rekuperacja staje się standardowym rozwiązaniem w nowym budownictwie gdyż ogranicza do minimum straty ciepła od wentylacji.
FAQ
1. Ile kosztuje instalacja rekuperacji?
Koszt instalacji rekuperacji jest zależny od wielu czynników między innymi od:
- regionu, w którym będzie wykonywana instalacja,
- modelu rekuperatora, rodzaju kanałów, nawiewników i pozostałych elementów montażowych,
- jakości wykonania instalacji (np. grubość izolacji kanałów).
Biorąc pod uwagę powyższe zmienne koszt instalacji systemu rekuperacji w domu jednorodzinnym o powierzchni 100-150 m2 może plasować się w przedziale od 20000 do 35000 zł. Natomiast dla większych albo bardziej zaawansowanych instalacji ten koszt może być większy.
2. Czy można zamontować rekuperację w istniejącym domu?
Montaż w już istniejącym budynku jest możliwy jednak przeważnie jest to instalacja bardziej skomplikowana i często droższa niż dla nowych domów. Instalator musi dostosować instalację do ograniczeń budynku i mogą występować problemy np., z prowadzeniem kanałów albo umiejscowieniem rekuperatora. Warto rozważyć montaż rekuperacji przy generalnym remoncie, termomodernizacji lub gdy w domu są problemy z wilgocią lub jakością powietrza.
3. Jak często wymieniać filtry?
Zalecamy wymianę filtrów co najmniej raz na pół roku. Zabrudzenie filtrów jest zależne głownie od:
- klasy filtracji (filtry bardziej dokładne zabrudza się szybciej),
- przepływu powietrza (większy przepływ spowoduje szybsze zabrudzenie),
- jakości przepływającego powietrza (jakość powietrza będzie różna w zależności od miejsca zamieszkania, a nawet pory roku).
Trzeba pamiętać, że zabrudzone filtry to nie tylko kwestia jakości dostarczanego powietrza, ale również oszczędności – przy zabrudzony filtrach rosną opory przepływu, co wpływa na większy pobór mocy przez wentylatory w celu utrzymania zadanej wydajności.
4. Czy system jest głośny?
Dobrze zaprojektowany i wykonany system wentylacji jest praktycznie niesłyszalny. Zwiększony poziom hałasu może być spowodowany przez:
- źle dobrany rekuperator, który ma za mały przepływ powietrza i pracuje na pełnej wydajności,
- źle dobrane kanały, które mają za małą średnicę, co powoduje dużą prędkość przepływu powietrza,
- brak tłumików akustycznych i źle rozprowadzoną instalację.
5. Czy rekuperacja działa latem i czy chłodzi?
Oczywiście rekuperacja działa latem i wymienia powietrze zużyte na powietrze świeże oraz dodatkowo wydłuża czas utrzymania niższej temperatury w domu, ale bez dodatkowych elementów nie jest w stanie realnie ochłodzić pomieszczeń w upały. Istnieje możliwość wykorzystania funkcji free-coolnig, która pozwoli ochłodzić dom nocnym chłodniejszym powietrzem, jeżeli temperatura wewnętrzna jest wyższa (bez udziału wymiennika ciepła). Dopiero zamontowanie dodatkowej chłodnicy kanałowej (wodnej albo „freonowej”) pozwoli na obniżenie temperatury nawiewu. Trzeba mieć na uwadze, że rekuperacja nie schłodzi pomieszczeń tak szybko jak klimatyzacja.