Dlaczego warto mieć rekuperację w domu

Co się dzieje przy braku lub niewłaściwej wentylacji?

Wzrost stężenia CO₂ - jest on spowodowany przez mieszkańców, którzy stale wydychają powietrze, przez co pogarsza się samopoczucie, a domownicy robią się senni.

Wzrost poziomu wilgotności, który może prowadzić np. do wykroplenia się wilgoci na szybach, czy też w dłuższej perspektywie prowadzi do powstawania pleśni (często to zjawisko widać w starym budownictwie gdzie pomieszczenia nie są wietrzone i brak jest prawidłowo działającej wentylacji).

Wzrost stężenia zanieczyszczeń i nieprzyjemnych zapachów spowodowany brakiem ich usuwania. Zostają one w domu i wpływają niekorzystnie na zdrowie domowników.

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja)

*15°C uzyskiwane jest przy pomocy samego wymiennika odzysku ciepła bez wykorzystania wbudowanej nagrzewnicy eklektycznej. Aby uzyskać temperaturę nawiewu 18°C rekuperatory musi podgrzać dodatkowo świeże powietrze jedynie o 3°C (np. za pomocą wbudowanej nagrzewnicy elektrycznej).

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (rekuperacja) – składa się z urządzenia centralnego – rekuperatora oraz instalacji rozprowadzania powietrza czyli czerpni, wyrzutni, kanałów, rozdzielaczy i nawiewników. Do rekuperatora należy doprowadzić zasilanie elektryczne dzięki czemu za pomocą wentylatorów możemy wymusić ruch powietrza. Zamontowane filtry oczyszczą powietrze z zanieczyszczeń, poprawiając komfort przebywania w domu. Kluczowym elementem rekuperatora jest wymiennik ciepła, który pozwala odzyskać energię cieplną i przekazać ją do powietrza nawiewanego, co przekłada się na realne oszczędności finansowe.

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła
Zalety:	Wady:
Pełna kontrola – regulacja przepływu powietrza i dostosowanie do aktualnych potrzeb.	Wyższe koszty inwestycyjne od wentylacji grawitacyjnej.
Niskie koszty eksploatacji – wysoki odzysk ciepła zmniejsza koszty potrzebne do podgrzania powietrza przez centralne ogrzewanie.	Skomplikowana instalacja – konieczność rozprowadzenia kanałów wentylacyjnych.
Komfort temperaturowy – nawiew powietrza o wymaganej temperaturze.	Zasilane energią elektryczną.
Komfort jakościowy – oddychasz cały czas świeżym powietrzem o niskim stężeniu CO2.	Konieczność wykonywania regularnych przeglądów w tym wymiana filtrów powietrza.
Filtracja powietrza – nawiewane powietrze wolne od alergenów, pyłków roślin, pyłów zawieszonych PM czy innych zanieczyszczeń.
Poprawa zdrowia i samopoczucia – dzięki bieżącej wymianie powietrza ograniczamy rozwój grzybów i pleśni w domu.
Ograniczenie smogu – filtry w klasie F7 zatrzymują 80% smogu.
Brak problemu z insektami – nie musisz otwierać okien aby mieć świeże powietrze ograniczając dostęp dla komarów i owadów.
Odzysk chłodu – mniejsze koszty na chłodzenie pomieszczeń.
Swobodna kontrola - zmiana parametrów za pomocą sterownika ściennego lub aplikacji mobilnej.

Wentylacja grawitacyjna

Wentylacja naturalna (grawitacyjna) opiera się na różnicy ciśnień i temperatur pomiędzy wnętrzem budynku a otoczeniem. Powietrze dostaje się do pomieszczeń przez nieszczelności w oknach lub specjalne nawiewniki, a następnie jest usuwane przez pion wentylacyjny. Chociaż system ten jest prosty i tani w instalacji, jego wadą jest brak kontroli nad intensywnością wymiany powietrza. W rzeczywistości system pracuje poprawnie jedynie przez ok. 3-5% czasu w skali roku.

Wentylacja naturalna (grawitacyjna)
Zalety:	Wady:
Niższy koszt inwestycyjny niż wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła.	Brak możliwości regulacji (działanie uzależnione od warunków atmosferycznych).
Prostsza instalacja (brak rozprowadzania instalacji kanałowej).	Duże koszty eksploatacyjne (brak odzysku ciepła – koszty związane z podgrzaniem zimnego powietrza przez centralne ogrzewanie).
Nie potrzebuje energii elektrycznej (brak elementów elektrycznych).	Niski komfort, w okresie zimowym nawiew zimnego powietrza, w okresie letnim brak wymiany powietrza.
	Brak filtracji powietrza nawiewanego (nawiew przez nieszczelności w oknach lub specjalne nawiewniki).
	Poprawna praca przez ok 3–5% czasu w skali roku (przy braku odpowiednich warunków – wentylacja nie działa).
	Możliwość powstawania ciągów wstecznych (przy dużym wietrze możliwość zawracania powietrza przez pion wentylacyjny).
	Niska efektywność energetyczna (straty ciepła dochodzące do 55%).

Na podstawie tych 2-ch przykładów widać oszczędności na ogrzewaniu świeżego powietrza które doprowadzamy do pomieszczeń. W powyższych przykładach przy rekuperacji musimy powietrze podgrzać jedynie o 3°C natomiast przy wentylacji grawitacyjnej aż o 28°C. Dodatkowo oprócz względów finansowych istotny jest komfort - przy rekuperacji doprowadzamy ciepłe, przefiltrowane powietrze w przeciwieństwie do wentylacji grawitacyjnej gdzie nawiewamy bezpośrednio zimne powietrze.

Straty ciepła w domu z wentylacją grawitacyjną

Porównanie wentylacji grawitacyjnej z rekuperacją

 

Rekuperacja	Wentylacja grawitacyjna
Odzysk ciepła do 80-90% – maksymalne wykorzystanie energii dostarczanej przez domowe źródło ciepła (piec, pompa ciepła, etc.) oraz realnie niższe koszty ogrzewania i chłodzenia domu	Straty ciepła przez wentylację do 55%
Niskie koszty ogrzewania budynku (odzysk ciepła)	Wysokie koszty ogrzewania budynku (brak odzysku ciepła)
Komfortowa temperatura nawiewu świeżego powietrza zimą	Nawiew zimnego powietrza zimą
Poprawa poziomu wilgotności przez cały rok (dla rekuperatorów z wymiennikiem obrotowym odzyskujących wilgoć)	Suche powietrze w domu zimą i wszelkie tego konsekwencje dla zdrowia i komfortu
Nawiew świeżego, oczyszczonego powietrza. Brak konieczności otwierania okien.	Nawiew powietrza zewnętrznego z zanieczyszczeniami (pył, kurz, alergeny, insekty itp.)
Pełna kontrola nad ilością dostarczanego powietrza	Brak kontroli nad intensywnością wentylacji
Niskie koszty klimatyzacji przy wymienniku z odzyskiem wilgoci latem	Wyższe koszty klimatyzacji
Jeden z kluczowych elementów, aby spełnić nowe normy energetyczne WT2021	W większości przypadków, nie spełnia norm energetycznych dla nowo budowanych domów – WT2021

Z uwagi na rosnące wymagania dotyczące efektywności energetycznej i dążenie do zeroemisyjności wynikające z dostosowania polskich przepisów do wytycznych Unii Europejskiej, nowe budynki są projektowane jako „termosy” czyli o coraz większej szczelności tak aby maksymalnie ograniczyć straty ciepła. W związku z tym rekuperacja staje się standardowym rozwiązaniem w nowym budownictwie gdyż ogranicza do minimum straty ciepła od wentylacji.

Dlaczego powietrze w zimie jest “suche”?

Największym problemem w okresie zimowym jest z reguły zbyt suche powietrze. Dlaczego tak się dzieje? Zimą powietrze cechuje się wysoką wilgotnością względną (widoczną np. w prognozach pogody i podawaną w %), ale niską rzeczywistą zawartością wilgoci podawaną w g/kg. Wilgotność względna jest bezpośrednio powiązana z temperaturą – im niższa temperatura, tym mniejsza zdolność powietrza do zatrzymywania pary wodnej (patrz rysunek poniżej). Dlatego też ta sama ilość pary wodnej w powietrzu, w zależności od temperatury, będzie skutkować różną wartością wilgotności względnej.

Dzięki rekuperatorom z wymiennikiem obrotowym lub przeciwprądowym entalpicznym można cześć wyprodukowanej wilgoci odzyskać i przenieść do powietrza nawiewanego podnosząc wilgotność w domu. Wilgotność w domu w tym przypadku będzie zależna od typu wymiennika (różne sprawności odzysku wilgoci – najwyższą sprawność ma wymiennik sorpcyjny entalpiczny) oraz od ilość wyprodukowanej wilgoci w domu (od ludzi, prania, gotowania, roślin itp.). Wentylacja grawitacyjna będzie powodowała doprowadzenie „suchego” powietrza do domu zgodnie z powyższym schematem ogrzewania.
UWAGA: wymienniki przeciwprądowe kondensacyjne ze względu na swoją konstrukcję nie odzyskują wilgoci.

FAQ

1. Ile kosztuje instalacja rekuperacji? Koszt instalacji rekuperacji jest zależny od wielu czynników między innymi od:
- regionu, w którym będzie wykonywana instalacja,
- modelu rekuperatora, rodzaju kanałów, nawiewników i pozostałych elementów montażowych,
- jakości wykonania instalacji (np. grubość izolacji kanałów).
Biorąc pod uwagę powyższe zmienne koszt instalacji systemu rekuperacji w domu jednorodzinnym o powierzchni 100-150 m2 może plasować się w przedziale od 20000 do 35000 zł. Natomiast dla większych albo bardziej zaawansowanych instalacji ten koszt może być większy.

2. Czy można zamontować rekuperację w istniejącym domu? Montaż w już istniejącym budynku jest możliwy jednak przeważnie jest to instalacja bardziej skomplikowana i często droższa niż dla nowych domów. Instalator musi dostosować instalację do ograniczeń budynku i mogą występować problemy np., z prowadzeniem kanałów albo umiejscowieniem rekuperatora. Warto rozważyć montaż rekuperacji przy generalnym remoncie, termomodernizacji lub gdy w domu są problemy z wilgocią lub jakością powietrza.

3. Jak często wymieniać filtry? Zalecamy wymianę filtrów co najmniej raz na pół roku. Zabrudzenie filtrów jest zależne głownie od:
- klasy filtracji (filtry bardziej dokładne zabrudza się szybciej),
- przepływu powietrza (większy przepływ spowoduje szybsze zabrudzenie),
- jakości przepływającego powietrza (jakość powietrza będzie różna w zależności od miejsca zamieszkania, a nawet pory roku).
Trzeba pamiętać, że zabrudzone filtry to nie tylko kwestia jakości dostarczanego powietrza, ale również oszczędności – przy zabrudzony filtrach rosną opory przepływu, co wpływa na większy pobór mocy przez wentylatory w celu utrzymania zadanej wydajności.

4. Czy system jest głośny? Dobrze zaprojektowany i wykonany system wentylacji jest praktycznie niesłyszalny. Zwiększony poziom hałasu może być spowodowany przez:
- źle dobrany rekuperator, który ma za mały przepływ powietrza i pracuje na pełnej wydajności,
- źle dobrane kanały, które mają za małą średnicę, co powoduje dużą prędkość przepływu powietrza,
- brak tłumików akustycznych i źle rozprowadzoną instalację.

5. Czy rekuperacja działa latem i czy chłodzi? Oczywiście rekuperacja działa latem i wymienia powietrze zużyte na powietrze świeże oraz dodatkowo wydłuża czas utrzymania niższej temperatury w domu, ale bez dodatkowych elementów nie jest w stanie realnie ochłodzić pomieszczeń w upały. Istnieje możliwość wykorzystania funkcji free-coolnig, która pozwoli ochłodzić dom nocnym chłodniejszym powietrzem, jeżeli temperatura wewnętrzna jest wyższa (bez udziału wymiennika ciepła). Dopiero zamontowanie dodatkowej chłodnicy kanałowej (wodnej albo „freonowej”) pozwoli na obniżenie temperatury nawiewu. Trzeba mieć na uwadze, że rekuperacja nie schłodzi pomieszczeń tak szybko jak klimatyzacja.

6. Czy rekuperacja wysusza powietrze? Rekuperacja wysusza powietrze co jest najbardziej odczuwalne w okresie zimowym gdyż powietrze ma małą zawartość wilgoci (co opisujemy wyżej). Aby zwiększyć wilgotność nawiewanego powietrza można zastosować rekuperatory z wymiennikami obrotowymi (np. sorpcyjny-entalpiczy na największym odzysku wilgoci) lub przeciwprądowy entalpiczny które mogę odzyskiwać część wilgoci z powietrza wyciąganego (wymienniki przeciwprądowe kondensacyjne nie mogą odzyskiwać wilgoci). Natomiast najpewniejszym rozwiązaniem w celu utrzymania oczekiwanej wilgotności jest nawilżacz kanałowy, jednak w tym przypadku trzeba się liczyć z dodatkowymi kosztami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi.